De AOb kiest ervoor om, deels bij monde van leerkrachten en schoolbestuurders, een onvervalst staaltje van institutioneel racisme ten toon spreiden, die zijn weerga niet kent! WTF?

Omschrijving omslagfoto: een close-up van een wit geverfde bakstene muur.

Met de kop: “onze school mist nog een kwart van de kinderen” leek de AOb met dit artikel een belangrijk onderwerp aan te snijden. Namelijk, hoe voorkomen we grote ongelijkheden in leerprocessen en emotionele ontwikkeling bij kinderen die ondanks de openstelling van scholen sinds 11 mei, gewild of ongewild thuisblijven. Interessant, zeker gezien het feit dat veel scholen ervoor kiezen om het afstandsonderwijs zoals ze dat de afgelopen weken hebben aangeboden niet langer te continueren nu de ‘reguliere’ lessen op school weer zijn begonnen.

Maar de interpretatie van die kop bleek een ernstige misvatting. Want, wat blijkt? De AOb kiest ervoor om, deels bij monde van leerkrachten en schoolbestuurders, een onvervalst staaltje van institutioneel racisme ten toon spreiden, die zijn weerga niet kent! WTF?

Afgelopen week publiceerde de AOb in het onderwijsblad en op hun website een artikel over de sbo-school Sint Maarten in Utrecht. Dik gedrukt lezen we in de intro dat daar maar liefst 25% van de leerlingen deze week niet op school verscheen. En, zo werd opgemerkt door het team, het zou vooral gaan om kinderen met een islamitische achtergrond. Een opvallend misleidend intro als we even verderop lezen dat ongeveer 85% van de leerlingen op deze school islamitisch wordt opgevoed. Net zo bevooroordeeld is elders in het artikel te lezen dat bij scholen met een diverse populatie (mooi verwoord) het thuisblijven van leerlingen gerelateerd kan worden aan diezelfde diverse populatie. Dat heet in goed Nederlands gewoon framen!

De schuld van de Turkse en Marokkaanse media

Over de reden voor het thuisblijven van deze kinderen is de school heel duidelijk. Het is allemaal de schuld van de Turkse en Marokkaanse media. “In deze culturen”, zo valt te lezen, is de angst groot. Daar zou veel paniekeriger over corona worden gedaan dan hier. Werkelijk? Zou het niet zo zijn omdat ze zien dat Marokko met ruim 30 miljoen inwoners en maar 192 corona-doden het vele malen beter doet dan Nederland in de bestrijding van corona? Combineer dat met de woorden van de Minister-President over het mogen thuisblijven van leerlingen en deze ouders lijken opeens juist heel verstandig.

Maar die mening is de schoolbestuurder niet toegedaan. De niet-westerse migratie-achtergrond, zo lezen we, is het probleem van deze hinderlijke, burgerlijke Gehoorzaamheid. Het is ouders toegestaan om bij goede reden hun kinderen thuis te houden. De school gaat er echter vanuit dat deze ouders geen goede reden hebben. Ze proberen de ouders overtuigen niet naar de overheid te luisteren en nemen niet de moeite om de dialoog aan te gaan over het waarom. Als het telefoongesprek de ouders niet overtuigt, treedt er een ander protocol in werking. Dan kan het maar zo zijn dat de artsen van Centrum voor Jeugd en Gezin erbij betrokken raken. Dit neigt naar de klassieke intimidatie-methode van het witte establishment; zet je gehele arsenaal aan onuitputtelijke institutionele hulpmiddelen in en beuk ze murw. De gerechtsdeurwaarder komt er nog net niet aan te pas, dat is vast een kwestie van tijd. Maar zover hoeft het gelukkig niet te komen want met trots wordt aangegeven dat een aantal ouders “zichzelf hebben gemeld”. Foutere uitspraken dan deze zijn in Nederland moeilijk te voor te stellen.

Een Turkse conciërge is toch ook lid van het team?

Dat overtuigen van die ouders kan trouwens nog knap lastig worden. Want, geloof het of niet, maar op een school waar 85% van de leerlingen een islamitische opvoeding geniet is geen leraar of lerares met een dergelijke achtergrond en/of taalkennis te vinden. Het is om te huilen! Dus moeten de twee Marokkaanse onderwijsassistenten en de Turkse conciërge bijspringen bij het voeren van de telefoongesprekken. Maar hoe verlopen dan de 10-minutengesprekken en de rapportbesprekingen? Google translate? Een grotere minachting voor leerlingen en hun ouders is niet denkbaar. Communicatie is essentieel voor goed functionerend onderwijs.

Maar als we de website gaan bekijken wordt het allemaal nog veel erger! Het eerder genoemde team lijkt van iedere vorm van niet-westerse invloed te zijn verstoken. Dus als je van Turks of Marokkaanse afkomst bent en in het onderwijs werkzaam wilt zijn ben je, in ieder geval op deze school en bij dit bestuur, alleen welkom als onderwijsassistent of conciërge. En met die rolmodellen groeien de kinderen vervolgens op. Hoe cynisch is dat? En daar waar ze er prat op gaan een team te vormen, zijn ze nog te belazerd om hun Turkse collega als onderdeel van het team te zien en vermelden hem niet eens op de website. Wat voor gedrag is dat dan? Uitsluiting en Institutioneel racisme! Plain and simple!

14x Hoogbegaafd, 0x inclusie

En tegen de sceptici onder ons, die willen aanvoeren dat scholen niet alleen wat roepen maar zich ook met mens en macht inzetten, zeggen wij het volgende. Uit het meest recente jaarverslag van de stichting waar deze school onder valt, samen met 26 andere basisscholen, goed voor 7.000+ leerlingen en 700 medewerkers, blijkt het volgende: In een 62-pagina dik verslag, gevuld met woorden als doelstellingen, beleid, ontwikkelingen, politiek, maatschappij, pijlers, kwaliteit, enz, enz, komt het woord islam precies 0x voor. Evenals Turks, of diversiteit, maar ook een begrip als arm komt niet voor, zelfs niet tussen haakjes. Evenmin de woorden Marokkaan, migratie, of inclusie. Het woord katholiek, daarentegen, komt 10x voor, het woord hoogbegaafd 14x en het woord achterstand 21x. Die laatste constatering zou kunnen betekenen dat het bestuur van deze stichting toch een zekere compassie kent voor de leerling uit welke gemarginaliseerde groep dan ook. Maar helaas, in 13 gevallen gaat het heel technocratisch over de negatieve gevolgen van de verdunning van het onderwijsachterstandenbeleid en bijbehorende middelen en de daaruit voortvloeiende vermindering aan geldstromen. Concluderend mag je stellen dat er weinig beleid is om de eerder genoemde inzet van schoolmedewerkers te ondersteunen. De sector mag zich dan nog zo hard inzetten, maar zonder begeleidend beleid en plan om toe te werken naar werkelijk inclusief onderwijs, kom je nergens. Van een stichting met een diverse populatie zou je toch mogen verwachten dat er een plan is om het onderwijs zo passend en toegankelijk mogelijk te maken voor alle verschillende groepen.

Witte Agenda

Maar waarom kiest de AOb er voor om de problematiek omtrent het wegblijven van leerlingen zo hard en ongenuanceerd te spelen over de as van Islam en niet-westerse afkomst? Waarom moeten we geloven dat dit type verzuim onder elke andere bevolkingsgroep geen reden tot zorg is?

Hoe kan een organisatie, die zegt op te komen voor de belangen van onderwijzend personeel met zo'n onthutsend verhaal komen? Toch zeker niet als de spreekbuis van hun 85.000 leden! Want die zullen zich na het uitkomen van deze welhaast subliminale boodschap kapot schamen. Het antwoord is heel eenvoudig, namelijk institutioneel racisme. Want de drie belangrijkste componenten hiervoor zijn aanwezig namelijk: whiteness / witte identiteit, power / macht en narrative / opvattingen.

  • whiteness / witte identiteit - hoewel namen en foto’s niet altijd alles zeggen over de etnische herkomst van iemand, is het veilig om aan te nemen dat van de ruim 110 medewerkers die met naam en/of foto op de website van de AOb zijn vermeld nog geen 10 procent een islamitische of niet-westerse migratie-achtergrond heeft. Hieronder vallen dagelijks bestuur, hoofdbestuur, sectorhoofden, rayonhoofden, directeuren, etc. De whiteness valt gewoon niet te ontkennen, tenzij je Trump heet.
  • power / macht - de AOb is met haar 85.000 leden de grootste onderwijsvakbond van Nederland en daardoor een machtsblok bij iedere vorm van onderwijs, van primair tot wetenschappelijk. Als onderdeel van FNV heeft de AOb toegang tot een miljoen aangesloten leden en is rechtstreeks vertegenwoordigd in de Sociaal Economische Raad, de SER. Een machtiger, maatschappelijk relevant instituut is nauwelijks denkbaar.
  • narrative / opvattingen - en ook op het laatste punt, het narrative, ofwel inhoud en toon weten te zetten bij meerdere aspecten van het publieke debat, scoort de AOb hoog. Uit het artikel blijkt een een enorme verzuchting over toegenomen werkdruk vanwege dit verzuim. "De scholen raken overbelast" wordt er geroepen. "De situatie frustreert" riposteert de directeur en de bestuurder begrijpt alle zorgen. Complete bevolkingsgroepen worden hier weggezet als troublemakers. Afgeschilderd als saboteurs van het systeem. En waarom?

Geld, de wortel van al het kwaad

De frame wordt duidelijk als we met de witte bril gaan lezen. Leerlingen met een niet-westerse migratie-achtergrond behoren tot de ‘arme gezinnen’ zo wordt geredeneerd in het artikel. Het onderwijsachterstandenbeleid en bijhorende middelen is voor nagenoeg alle scholen onontbeerlijk geworden. Deze geldstroom wordt voor individuele scholen steeds minder. Dit komt omdat er meer scholen gebruik van maken zonder dat de regeling wordt verruimd. Hierdoor ontstaat bij scholen een begrotingsprobleem. Door nu specifiek het leerlingenverzuim onder niet-westerse leerlingen te problematiseren ontstaat een klimaat waarbij scholen een rechtvaardigheidsgrond creëren om meer beleid, geld en middelen van gemeenten en overheden te vragen. Het is een illuster voorbeeld van institutioneel racisme. De werkelijke kansen laat men liggen en de kinderen met een niet-westerse migratie-achtergrond, maar ook vele kinderen die anderszins tot een gemarginaliseerde groep behoren, blijven met lege handen achter. Niet alleen levert dit een vicieuze cirkel op in het telkens weer verslechteren van de kansen van deze kinderen. Maar ze draagt ook bij aan de vervreemding en het wegvallen van vertrouwen in het witte onderwijs, bij ouders en kinderen die het betreft.

En daarom deze roast! Als een Rebuke-On-Anti-Social-Tendencies.

BIJ1-kleurenbalk