Op veel plekken is al besproken dat niet iedereen in gelijke mate getroffen wordt door het coronavirus. Sociaaleconomische verschillen spelen een grote rol in hoe verschillende groepen geraakt worden. Waar de één in een ruim huis woont met een veilige thuissituatie, heeft een ander misschien niet de ruimte om ongestoord te kunnen werken, zit nu vast in een onveilige thuissituatie of heeft überhaupt geen huis. Ook kan niet elk soort werk vanuit huis gedaan worden: postbezorgers, winkelmedewerkers en mensen in de afvalophaaldienst worden in grotere mate blootgesteld aan potentiële corona-dragers.

Al blijven cijfers over etnische verschillen in Nederland nog uit, in Amerika wordt duidelijk zichtbaar dat zwarte Amerikanen harder getroffen worden door het virus dan witte Amerikanen. Ook hiervoor worden sociaaleconomische verschillen als factor genoemd. Een groot percentage van de mensen die in armoede leven in Amerika is zwart. Mensen die in armoede leven, kampen vaak met meer gezondheidsproblemen doordat stress en simpelweg geld tekort het moeilijker en soms zelfs onmogelijk maken om een gezonde leefstijl aan te houden. Eerder al is aangetoond dat constante geldzorgen zoveel ruimte in je hersenen opnemen, dat je meer fouten gaat maken en niet meer in staat bent rationele beslissingen te maken. Door de focus op het oplossen van korte termijn problemen – Hoe kom ik aan avondeten? Hoe halen we het eind van de week? – verdwijnt het langetermijnperspectief, daar is geen plek meer voor. Hierdoor ontstaan lange termijn problemen zoals gezondheidsproblemen en verlaagde weerstand en dat wordt nu door het coronavirus nog zichtbaarder.

In een artikel in het NRC van 14 april ’20 werd gesproken over de raciale ongelijkheden in corona statistieken. Naast het noemen van deze sociaaleconomische factoren werd er ook nog een andere factor genoemd: weathering. Weathering is een concept van Arline Geronimus, een academica die onderzoek doet naar volksgezondheid, en refereert naar het effect van (institutioneel) racisme op de gezondheid. De term weathering vertaalt in het Nederlands naar verwering en wordt dus gewoonlijk gebruikt om het effect van weer en tijd op verschillende materialen te omschrijven. Eenzelfde proces zag zij bij mensen van kleur die leven in een maatschappij die inherent racistisch is. Constant blootgesteld worden aan racisme en discriminatie in al zijn vormen, zorgt voor chronische stress en dat beïnvloedt vroeg of laat ook iemands fysieke gezondheid. Hierdoor zijn mensen van kleur en andere minderheidsgroepen, ook als ze het financieel goed hebben, vatbaarder voor ziektes, waaronder het coronavirus.

In de Nederlandse context is er nog vrij weinig geschreven over het effect van racisme op de fysieke gezondheid. Wij verwachten echter dat hier, net als in Amerika, mensen die worden blootgesteld aan racisme en discriminatie ook disproportioneel kampen met gezondheidsproblemen die niet alleen te verklaren zijn door sociaaleconomische ongelijkheden. Het is van belang om gedurende deze crisis extra aandacht te besteden aan verschillende risicogroepen, maar minstens net zo belangrijk om ervoor te zorgen dat er na deze crisis structurele veranderingen zullen plaatsvinden waardoor dit soort ongelijkheden worden aangepakt.

BIJ1-kleurenbalk