Brief aan de verkenner.

Na de verkiezingen begint de fase van coalitievorming. In die fase voert een verkenner gesprekken met partijen om te bepalen welke samenwerking mogelijk is en welke koers de stad opgaat. Partijen sturen daarvoor een brief waarin ze hun prioriteiten en inzet duidelijk maken. In Utrecht is Lilianne Ploumen aangesteld als verkenner, na de winst van GroenLinks-PvdA. Het is nog open hoe een meerderheid eruit gaat zien. Zoals ook naar voren komt in dit artikel van RTV Utrecht, wordt er gekeken naar verschillende richtingen, waarbij ook centrum- en rechtse partijen in beeld zijn om een coalitie rond te krijgen.

Voor BIJ1 is dit het moment om duidelijk te maken waar we staan: wij gaan niet schuiven met onze standpunten om ergens aan tafel te zitten. Juist in een situatie waarin ook centrum- en rechtse partijen in beeld zijn voor een meerderheid, vinden wij het belangrijk om vanuit de oppositie links scherp te houden. In de brief hieronder zetten we die inzet verder uiteen.

Brief aan de verkenner

24 maart 2026

Geachte mevrouw Ploumen. 

De afgelopen jaren heeft BIJ1 in de raad laten zien wat we kunnen bereiken als we samenkomen. Van het stoppen met het beboeten van dakloze mensen die buiten slapen en het oprichten van de Utrechtse transkliniek. Tot het opkomen voor ongedocumenteerde mensen, demonstranten en sekswerkers en dat we als eerste gemeente in Nederland de situatie in Palestina als genocide benoemt. 

We komen op voor wie wordt uitgesloten en laten zien dat verandering écht mogelijk is, zonder onze idealen, én onze gemeenschappen uit het oog te verliezen. We zijn dan ook dankbaar dat we opnieuw het vertrouwen hebben gekregen van de stad. We zullen ons de komende vier jaar inzetten zoals u van BIJ1 gewend bent: altijd anti-racistisch en anti-kapitalistisch, zonder blad voor de mond, kritisch waar nodig, maar verbindend wanneer dit de stad ten goede komt.

De komende jaren heeft Utrecht meerdere grote opdrachten te voldoen: de wooncrisis, de klimaatcrisis en het racisme- en discriminatieprobleem. De marktwerking moet uit basisvoorzieningen als wonen en zorg worden gehaald, inzet op inclusie moet topprioriteit blijven, zeker wanneer extreemrechts aan terrein wint, ook in onze raad. Wat betreft BIJ1 ligt de prioriteit bij hen die het hardst geraakt worden door maatschappelijke problemen: kwetsbare groepen. Als de samenleving voor hen beter werkt, zal die voor iedereen beter werken. In een mensenrechtenstad ligt voor ons de belangrijke taak om niemand achter te laten in onze gezamenlijke strijd voor gelijkwaardigheid. 

We feliciteren GroenLinks/PvdA dan ook van harte met hun winst. Aan hen ook de hoofdverantwoordelijkheid om de toon te zetten als grootste partij, en stevig te staan tegenover intolerant extreemrechts gedachtegoed. BIJ1 zal hun bondgenoot zijn waar mogelijk, maar ook bereid zijn om links bij links te houden. Dat doen wij graag wederom vanuit de oppositie. Ook kijken we in het bijzonder uit naar verdere samenwerking met Partij voor de Dieren en Denk. 

Aangezien politiek slechts één van de manieren is om radicale systeemverandering te realiseren, zal BIJ1 naast de raad, nog steeds op straat actief blijven. Want verandering komt vanuit mensen die zich durven uit te spreken, niet alleen hier in de parlementaire politiek. In de raad blijven we ons inzetten voor een stad waar je menswaardigheid niet afhangt van het kapitaal dat je opbrengt of de mate waarin je je aanpast aan de norm. Een stad waar we intolerantie naar minderheden niet accepteren, waar we durven te dromen en waar we macht en middelen eerlijk verdelen. Er is immers genoeg voor iedereen. 

Wij kijken uit naar een coalitie die ook mensen boven winst plaatst en zich hard maakt voor linkse waarden, zonder een centimeter te geven aan extreemrechts.

Stevie Nolten, Utrecht BIJ1